တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အထွေထွေသပိတ်ကော်မတီ၏စစ်ကြောင်း

11 February 2021

တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအထွေထွေသပိတ်ကော်မတီ၏ တပ်မတော်အာဏာသိမ်းခြင်းအား ကန့်ကွက်ကြောင်းနဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်ရေးတို့အတွက် တိုင်ရင်းသားလူမျိုး (၁၈) မျိုးမှ လူငယ်များ၊ ကျောင်းသားများ၊ နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများပါဝင်ကာ လူအင်အား ၅,၀၀၀ ကျော်မှ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြပါသည်။

The Ethnic Peoples’ General Strike Committee marched in Yangon as condemnation of the military’s coup d’état and calling the actions towards building the federal democratic union. The Committee represents 18 ethnic groups of Myanmar and the march was joined by over 5,000 peoples including students & young activists.

#RejectMilitaryCoup
#Reject_Coup
#Reject_fascism

အသရေဖျက်ခြင်းဆိုင်ရာဥပဒေများ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် အဆိုပြုနည်းလမ်းများကို ဒို့မြေကွန်ရက် ပါဝင်ထောက်ခံခြင်း

ဒီဇင်ဘာ ၂ဝ၂ဝ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖိနှိပ်ရန်အသုံးပြုသည့် အသရေဖျက်မှုဥပဒေများအား ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်အတွက် အဆိုပြုလွှာတစ်ခုကို ဒို့မြေကွန်ရက်က ပါဝင်ထောက်ခံပါသည်။ ၆၆(ဃ)အပါအဝင် အခြားအသရေဖျက်မှုဥပဒေ (၅)ခုအောက်မှ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဆန့်ကျင်လျက် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားနေသော ရာဇဝတ်မှုဖြစ်ရပ်များကို အဆုံးသတ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ အဆိုပါ အဆိုပြုလွှာကို FEM က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပြုလွှာတွင် ရွေးချယ်ရန်နည်းလမ်းလေးခု ပါဝင်ပြီး – တရားမမှုဆိုင်ရာ အသရေဖျက်ခြင်းဥပဒေတစ်ခုကို ရေးဆွဲအတည်ပြုခြင်း၊ ရာဇသတ်ကြီးရှိ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အသရေဖျက်ခြင်း ဥပဒေတွင် ပိုမိုခိုင်မာသော ခုခံကာကွယ်မှုများ ထည့်သွင်းခြင်း၊ ထောင်ဒဏ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အပြင်းအထန်အသရေဖျက်မှုများကိုသာ ကန့်သတ်ထားပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။


အဆိုပြုလွှာအပြည့်အစုံကို FEM ဝက်ဘ်စာမျက်နှာတွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည် –
http://freeexpressionmyanmar.org/defamation-reform-proposals/


“ကျွန်ုပ်တို့ဒေသတွင် မြေလွတ်မြေလပ်မြေရိုင်းမရှိ” – အစီရင်ခံစာ

“ကျွန်ုပ်တို့ဒေသတွင် မြေလွတ်မြေလပ်မြေရိုင်းမရှိ”
ဒေသအသီးသီးမှ လှုပ်ရှားမှုများအား အမျိုးသားအဆင့် ပြန်လည်စုစည်းခြင်း

မတ်လ ၂ဝ၂ဝ

“ ချင်းပြည်နယ်တွင် မြေလွတ်မြေလပ်မြေရိုင်းမရှိ” ဟူသည့်ပိုစတာဗီနိုင်းအား ကျေးရွာတစ်ရွာရှိ အများမြင်သာသည့်နေရာတွင် ကပ်နေပုံ။ ဓါတ်ပုံ – CLAN

မူလအရင်းမြစ်

မြေလွတ်မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေသည် ၁၉၉၁-ခုနှစ် န၀တအစိုးရလက်ထက် မြေလွတ်မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကိုအခြေခံထားသည့် ဥပဒေဖြစ်သည်။ မြေကိုရောင်းကုန်တစ်ခုကဲ့သို့ အရင်း အနှီးပြုကာ ပြည်တွင်းပြည်ပလုပ်ငန်းရှင်များ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံစေနိုင်ရန် ဆွဲဆောင်ပြဌာန်းခဲ့သည့် အမိန့်ညွှန်ကြားချက် ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ အလွယ်တကူမြေသိမ်းနိုင်ရန်၊ အစိုးရ(သို့)အစိုးရနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်သူ များအတွက် မြေကိုမတရားသိမ်းယူနိုင်ရန်လမ်းဖွင့်ပေးသည့် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်လည်း ဖြစ်သည်။

၂၀၁ဝ-ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်းတက်လာသည့် အစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် ယခင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အဓမ္မ မြေယာသိမ်းယူမှုများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအား ဥပဒေကြောင်းအရ ဘောင်၀င်စေရန် ၂၀၁၂-ခုနှစ်တွင် မြေလွတ်မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေကို ရေးဆွဲပြဌာန်းခဲ့သည်။ ရေးဆွဲရာတွင် ပြည်သူလူထု၊ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရှင်များ ပါ၀င်ရေးဆွဲခြင်းမရှိဘဲ (လည်/ဆည်)၀န်ကြီးဌာနမှ ၀န်ကြီးအမိန့်ဖြင့် အချိန်တို အတွင်း ဖိအားပေးရေးဆွဲစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၂-ခုနှစ် မြေလွတ်မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေအရ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများက မြေလွတ်မြေရိုင်းခေါင်းစဉ်တပ်၍ ပြည်သူတို့၏မြေယာများကို အလွယ်တကူထပ်မံသိမ်းယူ နိုင်ရန်ဖန်တီးပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ယခင်က ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် သိမ်းယူရန်ခက်ခဲခဲ့သည့် ပြည်နယ်အတော် များများရှိ တိုင်းရင်းသားနယ်မြေများကိုပါ သိမ်းယူရန် ခြေလှမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။

မြေလွတ်မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၏ သက်ရောက်မှုများ

မြေလွတ်မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေအရ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည့်ကုမ္ပဏီများသည် ၄င်းတို့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိ ထားသော ဒေသများတွင် ဧက(၃ဝ,ဝဝဝ)အထိ နှစ်ပေါင်း(၃ဝ)ကြာ ရယူအသုံးပြုနိုင်သည် (ပုဒ်မ-၁ဝ)။ ထို့အပြင် ဒေသခံတောင်သူလယ်သမားများကို ကျူးကျော်မှု (ပုဒ်မ-၂၇)၊ ဟန့်တားနှောင့်ယှက်မှု (ပုဒ်မ-၂၈) ဥပဒေပုဒ်မများ အရအမှုဖွင့်၍ ရဲတပ်ဖွဲ့အင်အားများအသုံးပြုကာ ပြည်သူလူထုကို ဖိနှိပ်အရေးယူတရားစွဲခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်ကို တွေ့ရသည်။

လယ်ယာမြေဥပဒေပုဒ်မ(၃၄)အရ မြေလွတ်မြေရိုင်းမှ လယ်ယာမြေအဖြစ် တရား၀င်ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး လယ်ယာမြေ ဥပဒေပုဒ်မ(၉)အရ ငှားရမ်း/ပေါင်နှံ/ရောင်းချခွင့်ရှိနေခြင်းသည် ဒေသခံတောင်သူလယ်သမားများ၏ အသက်မွေးဝမ်း ကျောင်းမှုနှင့် ဘဝရပ်တည်မှုများကို စိန်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် ဤဥပဒေသည် ဒေသခံ လုပ်ကွက်ငယ်တောင်သူများထက်
ပြည်တွင်းပြည်ပလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများကိုသာ အသာစီးပေးထားသည့် ဥပဒေသာ ဖြစ်နေသည်။

ဤမြေလွတ်မြေလပ်မြေရိုင်းဥပဒေနှင့် လယ်ယာမြေဥပဒေများသည် တစ်သီးပုဂ္ဂလ မြေယာမှတ်ပုံတင်ခြင်းစနစ် (အသုံးပြုခွင့်)ကို တွန်းအားပေးထားသည်။ ရေမြေတောတောင်၊ တောင်ယာ/လယ်ယာ စိုက်ပျိုးခြင်းစနစ်များနှင့် ယဉ်ကျေးမှု/ထုံးတမ်းစဉ်လာများ၊ လူနေမှုဘဝများဆက်စပ်နေသည့် လူမှုအသိုက်အဝန်းတစ်ခုတွင် တစ်သီးပုဂ္ဂလ မြေယာမှတ်ပုံတင်ခြင်းစနစ်သည် အဆိုပါလူမှုအသိုက်အဝန်းကို ပျက်စီးစေမည်သာဖြစ်သည်။ ၎င်းစနစ်အားဖြင့် ရပ်ရွာဒေသရှိ ဘုံနေရာများ/အများနှင့်သက်ဆိုင်သည့်နေရာများ၊ အထွဋ်အမြတ်ထားရာနေရာများ ဆုံးရှုံးစေ နိုင်သည်၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းအရမြေယာစီမံခန့်ခွဲမှုများ ပျက်သုဉ်းစေသည်။ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ် စွန့်ခွာထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူများကို ထာဝရ မြေမဲ့ယာမဲ့များ ဖြစ်စေသည်။

မြေလွတ်/လပ်/ရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (၂၀၁၈)

မြေလွတ်မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကြမ်းကို ၂၀၁၇-ခုနှစ်အတွင်း ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ၂ဝ၁၈-ခုနှစ် စက်တင်ဘာ(၁၁)ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပြဌာန်းခဲ့သည်။ အဆိုပါဥပဒေသည် တောင်သူလယ်သမား များကိုသာမက တောင်သူအရေး/မြေယာအရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများကို ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူအဖြစ် ထောင်ထဲ ထည့်ရန် ဆင့်တက်ပြင်ဆင်ထားသည်။ တစ်သီးပုဂ္ဂလမြေယာမှတ်ပုံတင်ခြင်းကို ကာလတိုတစ်ခုအတွင်း ပြုလုပ် စေရန် ဖိအားပေးထားသည်။ အဆိုပါကာလအလွန်တွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမရှိပဲ မြေယာအသုံးပြုနေသူများကို ဒဏ်ငွေ ငါးသိန်းဖြစ်စေ၊ ထောင်ဒဏ် ၂-နှစ်ဖြစ်စေ၊ ပြစ်ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ကျခံစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြဌာန်း ထားသည်။

နိုင်ငံတဝှမ်းရှိတောင်သူများအနေနှင့် ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက် ဓါးမဦးချလုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြပြီး ကိန်းဂဏန်းများအရ မှတ်ပုံမတင်ရသေးသည့်မြေ ဧက ၄၅-သန်းရှိနေသည်။ ၎င်းမြေအများစုက တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါ သန်းပေါင်းများစွာသောမြေယာများကို မှတ်ပုံတင်ရန်မှာ အစိုးရအတွက်လည်း လက်တွေ့မကျပဲ ဒေသခံ တောင်သူများအနေနှင့်လည်း အဆိုပါအခက်အခဲကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ရင်ဆိုင်တွေ့ကြုံခဲ့ကြရပြီးဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ အဆိုပါ ဥပဒေအရ ၂ဝ၁၉-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၁)ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ ပြည်သူများစွာမှာ ရာဇဝတ်ဘေးသင့်လျက် ရှိသည်။ မြေယာမှတ်ပုံတင်ရှိနေသည့်တိုင် (တရားဝင် အသုံးပြုခွင့်ရထားသည့်တိုင်) မြေသိမ်းခံရနိုင်ကြောင်းလည်း အထောက်အထားများရှိနေသည်။

အကြံပြုချက်

မိမိကြမ္မာမိမိဖန်တီးခွင့်၊ ဖက်ဒရယ်မြေယာစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် လူထုမြေယာအခွင့်အရေးတို့ကသာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူမှုရေး တရားမျှတမှုတို့ကို ဆောင်ကျဉ်းပေးနိုင်သည်ဟု ဒို့မြေကွန်ရက်က ယုံကြည်သည်။ လူထုအတွင်းတွင်၊ တိုင်းရင်းသား ဒေသများတွင် ကောင်းမွန်သောစီမံခန့်ခွဲမှုအလေ့အထများ ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားမြေယာမူဝါဒများ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းမြေယာစီမံခန့်ခွဲမှုများ၊ လူထုကရေးဆွဲ၍ လူထုကစီမံခန့်ခွဲသော အစီအစဉ်များ ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်သည်။ ၎င်းအလေ့အထများကိုအားပေးမြှင့်တင်အသိအမှတ်ပြုရမည်။ လုပ်ကွက်ငယ်တောင်သူ/ မြေယာရယူသုံးစွဲသူများ၊ တိုင်းရင်းသားများ၊ မြေမဲ့ယာမဲ့များနှင့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများ/ဒုက္ခ္ခသည်များ၏ မြေယာအခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ အကာအကွယ်ပေးသော ဖက်ဒရယ်မြေဥပဒေတစ်ရပ်ကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရေးဆွဲ ရမည်။ အဆိုပါ ဖက်ဒရယ်မြေဥပဒေတစ်ရပ် မပေါ် ထွက်သေးမီကာလအတွင်း လက်ရှိမြေနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဥပဒေ များအား အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းမပြုပဲ ဆိုင်းငံ့ထားရမည်။ မြေကိုအသုံးပြုသည့် အကြီးစားစီမံကိန်းများ (စိုက်ပျိုး စီးပွားစီမံကိန်းများအပါအဝင်) ကို တွန်းအားပေးခြင်းမပြုရ။ လက်ရှိမြေပြဿနာများကို ပြေလည်စေမည့် အစီအမံများ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဖော်ပြပါလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အန္တရာယ်အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် “မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ” ကို လုံးဝဖျက်သိမ်းရမည်။


“ ချင်းပြည်တွင် မြေလွတ်မြေလပ်မြေရိုင်းမရှိ၊ ဘိုးဘွားပိုင်မြေသာရှိသည်” ဟူသည့် ပိုစတာဖြင့် ကမ်ပိန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည့် ချင်းတိုင်းရင်းသားများကို တွေ့ရစဉ်။ ဓါတ်ပုံ – CLAN


အစီရင်ခံစာအပြည့်အစုံကို ရယူရန်။ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ)၊ (မြန်မာဘာသာ)

VFV Campaign Report – March 2020 (Version-2). A5-sized Booklet is available in Bilingual (English/Burmese).